آموزشیزیکورپا یا تیرزاکتو؛ دو قلم ایرانی، کدام را انتخاب کنم؟
زیکورپا یا تیرزاکتو (تیرزکتو)؟ مقایسه سازنده، نوع قلم، دوزهای موجود، هزینه، نگهداری و تعویض بین دو…

زیکورپا اشتها را کم میکند، ولی تصمیم درباره اینکه آن اشتهای کم با چه چیزی پر شود، با خود شماست. خیلی از کاربران در هفتههای اول فقط چای و بیسکویت میخورند، چون «میلی به غذا ندارند»، و بعد از چند ماه با ریزش مو، خستگی و از دست رفتن عضله روبهرو میشوند. رژیم غذایی در دوره زیکورپا، رژیم سخت لاغری نیست؛ برنامهای است برای اینکه بدن با غذای کمتر، چیزی کم نیاورد.
پاسخ کوتاه: رژیم غذایی زیکورپا بر سه پایه استوار است: پروتئین کافی در هر وعده، حجم کم با کیفیت بالا و مایعات کافی. بسیاری از متخصصان برای حفظ عضله در دوره داروهای این خانواده، حدود ۱ تا ۱.۵ گرم پروتئین به ازای هر کیلو وزن مناسب بدن در روز را توصیه میکنند. در یک تا سه روز بعد از تزریق، که تهوع و پری معده بیشتر است، غذای سبک، کمچرب و وعدههای کوچک بهتر تحمل میشود و در روزهای پایانی هفته، میتوان وعدهها را کاملتر کرد. پروتئین را اول بخورید، آهسته غذا بخورید، با اولین حس سیری دست بکشید و نوشیدنیهای شیرین، غذای سرخکردنی و خوراکیهای رژیمی حاوی قندهای الکلی را محدود کنید.
بهجای یک فهرست کلی، در این راهنما برنامه غذایی را با چرخه هفتگی تزریق زیکورپا هماهنگ کردهایم و نمونه منوها را با غذاهای سفره ایرانی چیدهایم. اصول کلیتر تغذیه در دوره همه آمپولهای لاغری را هم در رژیم غذایی در زمان مصرف آمپول لاغری نوشتهایم.
در رژیمهای رایج لاغری، مشکل اصلی گرسنگی است. دوره زیکورپا اما داستان برعکسی دارد: اشتها آنقدر کم میشود که بدن ممکن است پروتئین، ویتامین و آب کافی دریافت نکند. پیامد آن، از دست رفتن عضله همراه چربی است. در مطالعات کاهش وزن با داروهای این خانواده، بخشی از وزن کمشده از توده بدون چربی بوده است و تغذیه و ورزش، مهمترین ابزار کوچک نگه داشتن این سهم هستند.
چهار انجمن علمی آمریکا در سال ۲۰۲۵ در یک توصیه مشترک، تغذیه در دوره داروهای این خانواده را بر محورهایی مثل ارزیابی تغذیه پیش از شروع، مدیریت عوارض گوارشی، رژیم کمفرآوری و غنی از مواد مغذی، پیشگیری از کمبود ریزمغذیها و پروتئین کافی همراه تمرین قدرتی بنا کردند.
| روزهای بعد از تزریق | وضعیت معده | الگوی غذا |
|---|---|---|
| روز تزریق | هنوز اثر کامل شروع نشده | شام سبک و کامل؛ از مهمانی و غذای سنگین پرهیز کنید |
| روز ۱ تا ۳ | اوج پری معده، تهوع و کاهش اشتها | وعدههای کوچک ۴ تا ۵ بار، کمچرب، پروتئین ساده، مایعات بیشتر |
| روز ۴ تا ۵ | اشتها کمی برمیگردد | سه وعده اصلی کوچک و یک میانوعده پروتئینی |
| روز ۶ تا ۷ | تحمل بیشتر | وعدههای کاملتر، سبزیجات و فیبر بیشتر |
این الگو برای هفتههای افزایش دوز هم صدق میکند؛ با این تفاوت که روزهای ۱ تا ۳ در هفته اول هر پله جدید، ممکن است سختتر باشد.
برای یک فرد با وزن مناسب حدود ۷۰ کیلوگرم، ۱ تا ۱.۵ گرم به ازای هر کیلو یعنی حدود ۷۰ تا ۱۰۵ گرم پروتئین در روز. در افراد خیلی چاق، این عدد بر اساس وزن تنظیمشده حساب میشود، نه وزن فعلی. بیماران کلیوی باید مقدار پروتئین را با پزشک تنظیم کنند.
| خوراکی | مقدار تقریبی | پروتئین تقریبی |
|---|---|---|
| تخممرغ | یک عدد | ۶ گرم |
| سینه مرغ پخته | ۱۰۰ گرم، اندازه کف دست | ۳۰ گرم |
| گوشت قرمز کمچرب پخته | ۱۰۰ گرم | ۲۵ گرم |
| ماهی پخته | ۱۰۰ گرم | ۲۰ تا ۲۲ گرم |
| ماست کمچرب | یک لیوان | ۸ تا ۱۰ گرم |
| ماست یونانی یا چکیده | یک لیوان | ۱۵ تا ۲۰ گرم |
| پنیر سفید | ۳۰ گرم، اندازه قوطی کبریت | ۵ گرم |
| عدس یا لوبیای پخته | نصف لیوان | ۷ تا ۹ گرم |
| شیر کمچرب | یک لیوان | ۸ گرم |
| وعده | روزهای ۱ تا ۳ بعد از تزریق | روزهای ۴ تا ۷ |
|---|---|---|
| صبحانه | یک تخممرغ آبپز، یک تکه کوچک نان سنگک، چای کمرنگ | املت دو تخممرغ با گوجه، نان سنگک، خیار |
| میانوعده | نصف لیوان ماست کمچرب | یک لیوان ماست چکیده با کمی گردو |
| ناهار | سوپ جو با مرغ ریششده، چند قاشق | چهار تا پنج قاشق برنج کته، اندازه کف دست مرغ یا ماهی، سالاد |
| عصر | یک لیوان شیر یا دوغ کمنمک بدون گاز | یک عدد میوه و یک تکه پنیر |
| شام | عدسی رقیق یا کوکوی سبزی کوچک | خوراک لوبیا سبز با گوشت چرخکرده کمچرب، یا جوجهکباب و سبزیجات |
مقدارها راهنما هستند. معیار اصلی، حس سیری خودتان است؛ با اولین نشانه سیری، دست از غذا بکشید. اگر بعد از زیکورپا با یک بشقاب پر حالتان بد میشود، یعنی بدن به شما پیام میدهد.
| خوراکی | مشکل | جایگزین |
|---|---|---|
| غذای سرخکردنی و پرچرب | ماندن طولانی در معده؛ تهوع و ترش کردن | کبابی، آبپز، بخارپز |
| نوشابه و آبمیوه صنعتی | کالری بیسیری؛ گاز و نفخ | آب، دوغ بدون گاز، دمنوش |
| شیرینی و شکلات | کالری بالا با ارزش غذایی کم | میوه، خرما در حد یکی دو عدد |
| خوراکیهای رژیمی با سوربیتول یا مالتیتول | اسهال و نفخ | برچسب بخوانید؛ نسخه بدون این ترکیبات |
| فستفود و پیتزا | چربی و نمک زیاد؛ تهوع در روزهای اول | نسخه خانگی سبک یا روزهای پایانی هفته به مقدار کم |
| غذای خیلی تند | سوزش معده در کنار تخلیه کند | ادویه ملایم |
بخش زیادی از آب روزانه از غذا تأمین میشود و با کم شدن غذا، این سهم هم کم میشود. کمآبی، یبوست، سردرد و خستگی را بیشتر میکند و در روزهای اسهال و استفراغ، به کلیه فشار میآورد.
یبوست یکی از عوارض شایع زیکورپاست. فیبر کمک میکند، ولی افزایش ناگهانی آن نفخ و درد میآورد. بهتر است طی چند هفته و همراه آب کافی بالا برود. منابع خوب: سبزیجات پخته، میوه با پوست، جو دوسر، حبوبات پخته و نان سبوسدار. در روزهای ۱ تا ۳ بعد از تزریق، سبزیجات پخته از سالاد خام بهتر تحمل میشوند.
| ماده مغذی | چه کسانی بیشتر در معرض کمبودند؟ | نکته |
|---|---|---|
| آهن | زنان با پریود پرحجم، کمخوردن گوشت | مکمل فقط با آزمایش و نظر پزشک؛ یبوست را بدتر میکند |
| ویتامین B12 | مصرفکنندگان متفورمین، رژیم گیاهی | آزمایش دورهای |
| ویتامین D | بیشتر ایرانیان | آزمایش و مکمل طبق نظر پزشک |
| کلسیم | کسانی که لبنیات کم میخورند | از منابع غذایی، در صورت نیاز مکمل |
| مولتیویتامین | کسانی که حجم غذایشان خیلی کم شده | در بعضی افراد، پزشک ممکن است توصیه کند |
مکملها جای غذا را نمیگیرند. هر مکمل را با پزشک هماهنگ کنید، چون بعضی با داروهای دیگر تداخل دارند. فهرست تداخلها را در تداخل دارویی زیکورپا ببینید.
زندگی اجتماعی در دوره زیکورپا تعطیل نمیشود. در مهمانی، یک بشقاب کوچک با پروتئین و سبزی بردارید و برنج و دسر را به چند قاشق محدود کنید. در رستوران، کباب و جوجه از غذای سرخشده بهترند و میتوانید نیمی از غذا را برای وعده بعد ببرید. اگر مهمانی مهمی در پیش است، با پزشک درباره هماهنگی آن با روز تزریق صحبت کنید تا در روزهای اوج تهوع نیفتد. نکات روزهداری در دوره آمپول را هم در آمپول لاغری در ماه رمضان نوشتهایم.
وقتی اشتها کم است، آماده بودن غذای مناسب در یخچال، از سراغ تنقلات رفتن جلوگیری میکند. این فهرست پایه، برای یک هفته کافی است:
یک ترفند عملی: روز تزریق، یکی دو غذای سبک مثل سوپ مرغ یا عدسی را از قبل بپزید تا در روزهای اوج بیاشتهایی، غذای آماده و مناسب داشته باشید.
| اشتباه | پیامد |
|---|---|
| فقط چای و بیسکویت در روزهای کماشتهایی | پروتئین کم، افت قند، ضعف |
| جبران کمخوری با یک وعده سنگین شبانه | تهوع، ترش کردن و خواب بد |
| حذف کامل لبنیات و گوشت برای «سبک ماندن» | کمبود کلسیم، آهن و پروتئین |
| اعتماد به خوراکیهای «رژیمی» بستهبندی | قندهای الکلی اسهالآور و کالری پنهان |
| نوشیدن آب فقط وقت تشنگی | کمآبی، چون تشنگی هم کم شده |
| تمام کردن بشقاب از روی عادت | تهوع و استفراغ |
پروتئین کافی بدون تمرین قدرتی، فقط نیمی از کار حفظ عضله را انجام میدهد. دو تا سه جلسه تمرین مقاومتی در هفته، مثل کار با وزنه سبک، کش ورزشی یا حرکات با وزن بدن، کنار پیادهروی روزانه، بهترین ترکیب برای اینکه وزن کمشده بیشتر چربی باشد. روزهای ۱ تا ۳ بعد از تزریق، ورزش سبکتر بهتر تحمل میشود.
| وضعیت | اقدام |
|---|---|
| نمیدانید چقدر و چه بخورید | ویزیت آنلاین برای برنامه غذایی متناسب با دوز |
| ریزش مو، خستگی دائمی یا سرگیجه | بررسی آهن، ویتامینها و دریافت پروتئین |
| روزی کمتر از دو وعده میتوانید بخورید | ویزیت آنلاین برای بازبینی دوز |
| یبوست بیش از یک هفته با درد شکم | مشورت با پزشک |
| ناتوانی در خوردن و نوشیدن، استفراغ مداوم | مراجعه فوری |
میخواهید برنامه غذاییتان با دوز زیکورپا هماهنگ باشد؟ در ویزیت آنلاین دکتر آیلار غلامی میلانی دوز فعلی، آزمایشها و عادتهای غذایی شما بررسی میشود تا کاهش وزن با حفظ عضله و انرژی پیش برود.
وعدههای کوچک با پروتئین کافی مثل تخممرغ، مرغ، ماهی، ماست و حبوبات، همراه سبزیجات و مقدار کم کربوهیدرات. غذای سرخکردنی، نوشابه و شیرینی را محدود کنید.
بسیاری از متخصصان حدود ۱ تا ۱.۵ گرم به ازای هر کیلو وزن مناسب بدن را توصیه میکنند؛ برای فردی با وزن مناسب ۷۰ کیلو، حدود ۷۰ تا ۱۰۵ گرم. بیماران کلیوی مقدار را با پزشک تنظیم کنند.
در یک تا سه روز اول، غذای سبک، کمچرب و کمحجم مثل سوپ، تخممرغ آبپز، ماست و مرغ آبپز بهتر تحمل میشود.
بله، به مقدار کم. چند قاشق برنج یا یک تکه کوچک نان کنار پروتئین و سبزی، مشکلی ندارد. کربوهیدرات را بعد از پروتئین بخورید.
نه. حذف وعدهها باعث از دست رفتن عضله، ریزش مو و خستگی میشود. حتی بدون اشتها، چند لقمه پروتئین در هر وعده بخورید.
قهوه ساده در حد متوسط مشکلی ندارد. با معده خالی در روزهای اول بعد از تزریق، ممکن است تهوع یا ترش کردن را بیشتر کند.
همه نیاز ندارند. آزمایش آهن، ویتامین D و B12 مشخص میکند. کسانی که حجم غذایشان خیلی کم شده، ممکن است با نظر پزشک مولتیویتامین بگیرند.
آبمیوه حتی طبیعی، قند زیادی دارد و سیری نمیآورد. خود میوه با فیبرش انتخاب بهتری است. اگر آبمیوه میخورید، به یک لیوان کوچک و رقیقشده محدودش کنید.
رژیم پرچرب کتو در روزهای اول بعد از تزریق، تهوع را بیشتر میکند و ضرورتی هم ندارد. رژیم متعادل با پروتئین کافی، با زیکورپا بهتر جواب میدهد.
رژیم غذایی زیکورپا ساده است ولی جدی: پروتئین اول، حجم کم با کیفیت بالا، آب کافی و آهسته خوردن. هماهنگ کردن وعدهها با روزهای هفته تزریق، روزهای پرعارضه را راحتتر و روزهای پایانی هفته را مغذیتر میکند.
هدف این رژیم، کاهش وزنی است که بیشتر از چربی بیاید، نه از عضله؛ و عادتهایی بسازد که بعد از قطع آمپول هم بماند. اطلاعات پایه این آمپول را در آمپول لاغری زیکورپا و مدیریت عوارض گوارشی را در عوارض زیکورپا بخوانید.
این صفحه آموزشی است و برنامه غذایی افراد با بیماری کلیه، دیابت یا شرایط خاص باید با پزشک یا متخصص تغذیه تنظیم شود.